Histamin, besinlerde doğal olarak bulunan ya da besinlerin işlenmesiyle oluşan bir bileşiktir. Bu bileşiğin mide asidi salgısı, bağırsak enfeksiyonlarında bakteri/virüs/parazitlerin uzaklaştırılmasında, yumurtlama ve döllenmiş yumurtanın rahme yerleşmesi, iştah/yeme-içme işlevlerinin düzenlenmesi gibi birçok mekanizmanın işleyişinde görevleri vardır.
Yüksek histamin içeren besinlerin tüketilmesi, stres, vitamin-mineral eksiklikleri ve histamin metabolizmasında rol alan enzimlerin (DAO ve HNMT) yetersizliklerinde alerjik reaksiyonlar ile benzerlik gösteren bazı semptomlar ortaya çıkar. Bu durum ‘‘histamin intoleransı’’ olarak adlandırılmaktadır.
Bu semptomlar;
Abdominal distansiyon,
Postprandiyal diyare, karın ağrısı ve konstipasyon,
Kaşıntı,
Egzama,
Ürtiker,
Baş ağrısı,
Burun tıkanıklığı,
Hapşırık,
Rinit ve aritmidir.
Histamin intoleransı tanısı kanda Histamin ve DAO (diaminoksidaz) düzeylerine bakılarak teşhis edilir. (DAO, histaminin yıkımında rol alan bir enzimdir.)
Beslenme, hem tanısında hem de tedavisinde çok büyük bir yere sahiptir. Histamin intoleransı teşhisi almış bireylere 4-8 hafta düşük histaminli diyet uygulanmaktadır. Diyetlerinden bir süre histamin içeren besinler çıkarılır ardından tek tek yeniden eklenir ve hangi besinin semptomları tetiklediğine bakılır. Bu sırada bireyin diyeti uygularken besin ve semptom günlüğü tutması değişikliklerin takibi için önem taşır.
1.Histamin içeriği yüksek, histamin salgılanmasına ve DAO enzimi inhibisyonuna neden olan besinler;
- Fermante alkollü içecekler ( şarap, bira,şampanya, cider, rom)
- Alkollü kokteyller, kremalı-şekerli-katkı maddeli alkollü içecekler.
2. Histamin içeriği yüksek besinler;
- Beklemiş tüm besinler ( Fermante besinler, işlenmiş etler vs.)
- Kombu çayı
- Siyah etli balıklar ve sıcak sularda yakalanmış balıklar
- Ekşi maya ve ekşi mayalı ürünler, besin mayası
- Soya ürünleri: miso, soya sosu, tofu, tempeh
- Boza
- Konser ve gıdalar
- Ketçap, hardal
- Patlıcan, ıspanak, avokado, bal kabağı
- Kakao
- Kahve
3.Histamin içeriği yüksek ve histamin salgılanmasına neden olan besinler;
- Beklemiş balık ürünleri,
- Kabuklu deniz ürünleri,
- Domates ve ürünleri (kurutulmuş, salça, konserve, suyu)
- Kiraz, erik, şeftali, ananas, çilek, kayısı, frambuaz, muz(olgun), narenciye, misket limonu, papaya, kivi, üzüm
- Domuz eti ve ürünleri
- Çikolata
BESLENME ÖNERİLERİ
- Gluten ve buğday içeren besinleri diyetinizden bir süre çıkarın: Buğday unu, hamur işi, bulgur, siyez ürünleri, irmik.
- Fermante gıdaların tüketmini azaltın ( turşu, sirke, soya ürünleri).
- Domates ve salça tüketimini azaltın.
- Siyah, yeşil ve beyaz çay tüketmeyin.
- Avokado ve ceviz tüketimini azaltın: Tüketeceğiniz durumda da avokadonun çok yumuşamasını beklemeyin, cevizi de suda bekletin.
- Baklagilleri 48 saat suda bekletin, çimlendirin, çok az miktarda tüketin.
- Balıkla beraber alkol almayın, yoğurtlu meze tüketmeyin.
- Özellikle bira, şarap ve şampanya tüketmeyin.
- Besin günlüğü tutun!!!
- Stresli zamanlarda yediklerinize dikkat edin.
- Balıkların taze olmasına, dışarda bekletmemeye, piştikten hemen sonra yemeğe özen gösterin.
- Patlıcan, ıspanak, bal kabağı tüketiminize dikkat edin.
- Baharat tüketimini azaltın/kesin.
- Soğan ve sarımsağı çiğ tüketmeyin.
- Yumurtanın beyazını tam pişirin ya da sadece sarısını tüketin.